in

Vrouw sterft aan eenzaamheid door coronatijd: ‘Ze dronk niet meer en at niet meer’

De gezondheid van Mas van Die (84) verslechterde dramatisch tijdens het verbod om haar instelling te bezoeken. Ze stierf uiteindelijk. “Ze ging ten onder,” zegt haar man Cees (82).

Mas is geen uitzondering. Uit onderzoek blijkt dat het bezoekverbod voor het merendeel van de ouderen traumatisch was meldt RTL Nieuws.

Drie keer per dag, zeven dagen per week voordat de corona uitbrak, ging Cees van Die naar zijn vrouw Mas (oorspronkelijk Magteld) in het verpleeghuis om de hoek.

“Mijn vrouw had een speciale vorm van dementie. Haar situatie varieerde van dag tot dag, maar mijn komst gaf haar vaak rust en soms had ze duidelijke momenten. Haar bezoeken was zo verrijkend”.

Het ging steeds slechter
Maar op 20 maart mocht Cees ineens geen stap meer zetten in het verpleeghuis. Vanwege de corona was er een verbod op bezoek, ook in de instelling van zijn vrouw Mas.

“De eerste week deed ze het goed. Maar daarna kwam ze er snel uit omdat ze geen bezoekers meer kreeg”.

Cees wist meteen dat het fout zou gaan. Hij had gelijk.

“Uiteindelijk wilde Mas niet eten, en ze dronk niet genoeg. Ze werd een schaduw van haar vroegere ik en was 20 pond kwijt.

“Veel vrijwilligers konden haar niet meer bezoeken vanwege de corona. Ze verloor al haar gewicht, en op een gegeven moment was ze uitgedroogd”.

Thuis gestorven
Cees deed alles wat hij kon om bij zijn vrouw te komen. “Begin juni bracht ik haar eindelijk thuis. “Met de goedkeuring van iedereen in de instelling, trouwens. “Vier dagen later is ze overleden. “Gelukkig thuis en niet in eenzaamheid.

Lees ook  Vrouw vindt het ondenkbare op de bestuurdersstoel van de auto van haar man

Hij is overtuigd en durft het hardop te zeggen: “Als die vreselijke weken van opsluiting er niet waren geweest, was mijn vrouw er nog steeds geweest”.

Huilen en niet meer willen eten
Sarah Blom is gerontologisch psychologe en maakt theatervoorstellingen over hoe om te gaan met dementie (onder de naam: Dag Mama). Ze herkent het verhaal.

Ze heeft geobserveerd en gesproken met tientallen oudere mensen met dementie en verzorgers in het hele land.

Haar conclusie: De gevolgen van het bezoekverbod waren voor het merendeel van deze ouderen traumatisch.

“Het niet hebben van bezoekers veroorzaakte veel stress en spanning bij deze toch al kwetsbare ouderen. Ik heb depressies en angsten gezien. Ouderen die huilden en niet wilden eten. Hun geluk was aan het afbrokkelen. Er zijn zeker mensen die erdoor zijn gestorven”.

Vooral oudere mensen met dementie hebben constant contact met andere mensen nodig..

Erg stil
Vooral oudere mensen met dementie hebben constant contact met mensen nodig, zegt ze. “Maar dat is ineens verdwenen.

Ook de zinvolle activiteiten en routine zijn verdwenen. Gebeurtenissen die van invloed zijn op ons gevoel van verbondenheid en betekenis zijn traumatisch, vooral voor mensen met dementie”.

De gevolgen van deze trauma’s waren ernstig. Ruwweg zag je twee groepen, zegt Blom. “Ten eerste, oudere mensen die zich volledig hebben afgesloten.

Ze dachten dat de buitenwereld zo onzeker was geworden dat ze zich afsloten. Ze sloten zich af van de innerlijke pijn en zaten vaak op een stoel met volledig verkrampte spieren”.

En Blom zag een groep erg onrustig worden. “Deze mensen wilden zich verzetten. Ze hebben de hele dag op en neer gelopen op hun kamer.

Lees ook  Hond en kat hadden week lang honger door storing

“Ze waren op zoek naar mensen die ze kenden. Nummers die ze nu ontbraken. Sommige ouderen schreeuwden tegen hun moeder. Of ze klopten op de deur dat ze hun moeder of kind wilden zien”.

Technieken
Volgens Blom zijn er gelukkig manieren – bijvoorbeeld wanneer een instelling door een uitbraak gedwongen wordt om opnieuw te sluiten – om het verlies te compenseren en de pijn te verzachten.

“Wat vaak onderbenut wordt, is de kracht van de aanraking. We kunnen als het ware iemand terugbrengen die zich volledig heeft afgesloten door aanraking.

Maar dan moeten we verder gaan waar de andere al is. Als de spanning hoog is, begin dan met stevige druk om de andere persoon in ontspanning mee te nemen”.

De zorgverlener kan ook op andere manieren voor veiligheid zorgen. “Bijvoorbeeld door het stimuleren van de zintuigen.

Denk bijvoorbeeld aan geuren (lavendel) of gevoelsmatige stoffen. Dit kan het lichaam van de bejaarde weer een veilige plek maken”. Massages en muziektherapie kunnen ook helpen.

Nooit meer
Weduwnaar Cees hoopt vooral op één ding: dat er nooit meer zo’n verbod op bezoek komt. “Dit kan en mag nooit meer gebeuren.”

Is hij boos? “Ik geef de Den Haag politiek de schuld, ja, dat ik wekenlang niet naar mijn vrouw kon gaan.” Hij hoopt dat de politiek haar lesje heeft geleerd.

“Natuurlijk begrijp ik de angst voor de corona. Het virus is ook gevaarlijk. Maar om te sterven van eenzaamheid is verschrikkelijk. Dat mag je nooit meer doen”.

De glitter balzak is de nieuwste trend voor honden en waarom niet?

Wijnmaker is op zoek naar iemand om wijn te drinken – je krijgt er ook voor betaald