in

Ook Beatriz (23) werd op spoor geduwd: ‘Jij moet dood!’

Argeloze treinreizigers die zomaar voor een aankomende trein worden geduwd. Zulke gruwelijke incidenten gebeuren niet alleen in Duitsland, maar wereldwijd, ook in Nederland. Zijn onze perrons wel veilig genoeg en kun je als reiziger iets doen?

Delft, 8 januari 2014. De 23-jarige bejaardenverzorgster Beatriz wacht rond half twee ’s middags op de trein naar Den Haag. Als ze de trein ziet naderen, loopt ze alvast een stukje vooruit op het perron. Dan ziet ze een vrouw in zwart trainingspak voor zich. Om een botsing te vermijden, wijkt ze uit in de richting van de rails. Bij het passeren geeft de vrouw haar onverwacht een zwiep tegen de rechterschouder. Beatriz valt met handen en knieën op de rails. ,,Jij moet dood!” schreeuwt haar belager. Als ze poogt op te staan, hoort ze een trein toeteren.

,,Het werd zwart voor mijn ogen. Ik dacht dat ik doodging”, blikt ze een half jaar later terug tegenover de rechtbank Den Haag. De dader blijkt de dan 28-jarige Hope Bove K. te zijn die de jaren daarvoor al talloze malen in psychiatrische klinieken heeft gezeten en voor meerdere geweldsdelicten is veroordeeld. Ze wordt ontoerekeningsvatbaar verklaard en krijgt tbs opgelegd.

Psychische problematiek
Kan Beatriz het gruwelijke incident navertellen – naast pijnlijke knieën houdt ze er langdurige nachtmerries en treinangst aan over – het 8-jarige jongetje dat maandag in Frankfurt voor de trein werd gegooid is minder gelukkig. Hij overleed aan zijn verwondingen. Hetzelfde geldt een week eerder voor de 34-jarige Anja op station Voerde, eveneens in Duitsland. De aanvaller blijkt de 28-jarige Jackson B, die bij de politie bekend was om andere geweldszaken.

Een inventarisatie leert dat spoorduwdrama’s overal op de wereld voorkomen. Recente voorbeelden waarbij argeloze reizigers op de rails werden gesmeten zijn er van Groot-Brittannië, België, Australië, de Verenigde Staten, Hong Kong tot het misdaadluwe Japan, waar een reiziger zich ergerde aan het geluid dat uit de koptelefoon van een andere wachtende kwam. Een blauwdruk van het type dader bestaat niet, hoogstens dat er vaak psychische problematiek speelt. Verder gebeurt spoorduwen regelmatig na ruzies. Zo werd een NS-conducteur in oktober 2013 op Amsterdam CS op de rails geduwd na een conflict met een reiziger, die hij wilde controleren.

Lone wolves
Volgens emeritus veiligheidsexpert Fred Zaaijer zijn spoorduwers voorbeelden van lone wolves, eenzame wolven, net zoals bij Amerikaanse schietpartijen. ,,Het gaat om mensen waar om één of andere reden in het hoofd iets mis gaat.” Hij stelt dat er zeker maatregelen mogelijk zijn om de kans op drama’s te verkleinen. ,,Zo hebben wij er in Nederland voor gekozen dat je alleen met een geldig vervoerbewijs op een perron mag zijn.” In Duitsland zijn er geen poortjes en mag iedereen op de perrons.

Tegelijk pleit Zaaijer voor realisme, want ook poortjes zijn dé oplossing niet. ,,Als iemand echt iets in het hoofd heeft en iemand het spoor wil opduwen, kun je er weinig tegen beginnen. Zelfs als je als op twee meter afstand staat.” De expert wijst op het gruwelijke incident in Rijswijk uit 2005 toen enkele jongens vanaf een viaduct een stoeptegel de A4 op gooiden. Het brok steen sloeg dwars door de vooruit van een passerende auto, waarbij een 30-jarige bestuurster uit Uden omkwam. Als gevolg werden op risicoviaducten boven snelwegen als de A12 en de A4 hoge hekken geplaatst. ,,Maar je kunt moeilijk alle viaducten langs Nederlandse snelwegen van metershoge hekken voorzien.”

Lees ook  Beveiliger winkelcentrum Den Haag ver kracht 15-jarig meisje

Ook ProRail ziet weinig in bescherming in de vorm van (omlaag zakkende) hekken op perrons, zoals dat bij treinen of metro’s in het buitenland soms geldt. ,,Dat is ondoenlijk: Nederland telt 300 stations zonder hal, waar treinen met hoge snelheid voorbij razen”, vertelt ProRail-woordvoerder Jaap Eikelboom.

Trainingen op afwijkend gedrag
Hij wijst op de vele maatregelen waarmee NS en ProRail de sociale veiligheid op stations pogen te vergroten. Zo hangen er 3500 camera’s op de kleine 400 Nederlandse treinstations. Daarnaast worden medewerkers van ProRail en NS er speciaal op getraind om afwijkend gedrag te herkennen. ,,Mede daardoor kon de man die begin september vorig jaar in Amsterdam twee mensen neerstak relatief snel ingerekend worden.”

De Nederlandse Spoorwegen spreken van een ‘super heftig incident’ in Duitsland. Reizigers hoeven echter niet extra alert te zijn, zoals de Deutsche Bahn wél adviseert. ,,Het is altijd verstandig om op te letten en afstand te houden achter de witte lijn op het perron.” NS wijzen eveneens op de vele maatregelen om de veiligheid te bevorderen. Door het sluiten van de poortjes is het aantal zwartrijders flink gedaald en de kiem voor agressie afgenomen. Het aantal boetes kelderde van 350.000 in 2015 naar 230.000 vorig jaar.

Veiligheidsgevoel
Reizigersclub Rover wijst op Brits reizigersonderzoek na de Londense metroaanslagen van 2005, waarbij 52 doden vielen. ,,Vlak na de aanslagen waren reizigers even een stuk angstiger, maar drie maanden later was dat gevoel grotendeels verdwenen”, zegt directeur Freek Bos. ,,Daarna hangt het veiligheidsgevoel op stations af van de aanwezigheid van voldoende personeel en een prettige omgeving.”

Spooraanvallen wereldwijd
Juni 2019 Tokio (slachtoffer gewond)

Een 40-jarige passagier op het Chigasaki treinstation in Tokio raakt op 7 juni zo geïrriteerd van het geluid dat uit de koptelefoon van een medepassagier komt, dat hij de man op het spoor duwt. De 30-jarige man probeerde terug op het perron te klauteren, maar de aanvaller trapte hem diverse malen in het gezicht om dat te voorkomen. De zaak is nog in onderzoek.

Augustus 2018 Aarschot (slachtoffer gewond)

De 15-jarige Leroy Abraham werd in het Vlaamse Aarschot voor de trein gegooid, nadat hij eerst uitgescholden en belaagd was. ,,Toen ik viel, stond m’n hart even stil, want ik wist niet wanneer de trein zou aankomen”, zei Leroy tegen Het Laatste Nieuws. ,,Ik was echt bang om te sterven.” Zijn aanvallers zijn een man en twee vrouwen, waarvan twee onder invloed van drank en drugs waren. Zij slingeren allerlei racistische leuzen naar het hoofd van de zwarte Leroy. De 35-jarige hoofdverdachte Jonas V blijkt meerdere geweldsincidenten op zijn naam te hebben.

Lees ook  Glennis Grace nagelt 13-jarige jongen aan de schandpaal

April 2018 Londen (gewonde)

De 91-jarige Sir Robert Malpas stond op metrostation Marble Arch te wachten toen hij het spoor op werd geduwd door aanvaller Paul Crossley. De hoogbejaarde Malpas, oud-directeur van de Eurostar, werd van het spoor gehaald door omstander Riyad El Hussani en hield een bekkenbreuk en hoofdwond aan het incident over. De 46-jarige Crossley, die leidt aan paranoïde schizofrenie, bleek al eerder iemand voor het spoor te hebben geduwd. Hij werd eind juni door de rechter tot levenslang veroordeeld voor twee pogingen tot moord.

2017 Hong Kong (slachtoffer gewond)

Pakistani Jamshed Qazi duwde Chinese schoonmaakster Liang Youdi in oktober 2017 het spoor op in een impulsaanval. De 55 jarige man claimde achteraf onder invloed van drank en pillen te zijn geweest, dit nadat zijn vrouw hem had verlaten. Ook had hij de nodige psychische problemen gekend in het leven, zo waren zijn twee broers en een zus in Pakistan vermoord. De rechter noemde dat geen excuus en veroordeelde hem in oktober vorig jaar tot drie jaar cel en vier maanden. Hij woog mee dat Youdi’s gebroken elleboog weliswaar was geheeld, maar de vrouw nog steeds de simpelste huishoudklussen, zoals een handdoek uitwringen of een theepot optillen, niet kon uitvoeren. Ze is financieel geheel afhankelijk van haar zus.

2015 Madrid (slachtoffer overleden)

Politieman Francisco Javier Ortega (28) sprak in januari 2015 een groep mensen aan op het Embajadores station in Madrid. Toen hij één van de aanwezigen om zijn papieren vroeg, ontstond ruzie. Ortega werd vervolgens op het spoor geduwd, waarbij zijn belager eveneens op de rails belandde. De politieman werd gegrepen door een aanstormende trein en overleed later in het ziekenhuis aan zijn verwondingen. De spoorduwer overleefde met zwaar hoofdletsel. Het bleek de 28-jarige Ali Raba Yode uit Ivoorkust die Spanje in 2011 illegaal binnenkwam. Een rechtbank te Madrid veroordeelde Yode in juli 2017 tot twintig jaar cel. De rechter sprak van een buitengewone gewelddadige en wrede moord, waarvoor de dader bovendien geen verklaring had.

2012 New York (slachtoffer dood)

De 30-jarige belager Erika Menendez duwde slachtoffer Sunando Sen in december 2012 van het perron van een verhoogd metrostation in Queens, New York. Volgens ooggetuigen liep ze recht op de argeloze Sen af en duwde hem doelbewust het spoor op. Hij belandde onder een aankomende trein en overleed. ,,Ik duwde een moslim op het spoor, want ik haat hindoe’s en moslims sinds 2001 toen ze de Twin Towers neerhaalden”, beargumenteerde Menendez later. Sen was overigens hindoe en die hadden niks te maken met de aanslagen van 9/11. De New York Times onthulde later dat Menendez een verleden van psychische problemen kende. In 2015 werd ze desalniettemin tot 24 jaar gevangenisstraf veroordeeld. De officier van Justitie noemde de moord ,,de ergste nachtmerrie van elke reiziger. Menendez heeft nooit berouw getoond.

Dit is hoe Michella Kox er vroeger uit zag

Kelly ruikt de hele tijd naar vis en douchen maakt het alleen maar erger