in

‘Er is een gigantische crisis op komst’

De economie staat er veel beroerder voor dan de meeste mensen beseffen. Ondernemers vrezen een golf van faillissementen. Ook het aantal banen loopt al terug.

,,Er zit een gigantische crisis aan te komen, maar er is nauwelijks aandacht voor’’, zegt Robert Jan Blom, faillissementsexpert. ,,Er kunnen wel 150.000 bedrijven failliet gaan in Nederland. Dit is erger dan de crisis tussen 2008 en 2014.’’

“Dit is erger dan de crisis tussen 2008 en 2014”. 
Robert Jan Blom

Blom wijst op een onderzoek in Breda. ,,Daar vreest 80 procent van de horeca dat ze failliet gaan de komende maanden.’’ Vreemd is dat niet, meent de expert. ,,In de 1,5 metereconomie heeft de horeca het moeilijk. Als je normaal 120 mensen in je restaurant kon plaatsen is dat straks misschien nog maar 30. Hoe overleef je dat?’’

Ook in het winkelbestand zal een kaalslag plaatsvinden, vreest Blom. ,,Het aantal winkels daalde al met 20 procent vanwege het oprukkende onlinewinkelen. Daar gaat nu nog eens hetzelfde percentage winkels van af.’’

De regering trekt miljarden uit om bedrijven te ondersteunen tot de economie weer aantrekt. Dan zal het herstel snel volgen, wordt gezegd. Blom gelooft er niets van. ,,Het consumentenvertrouwen is verdwenen. De consument gaat dus niet uitgeven. En de export ligt ook stil. Daar moeten we het dus ook niet van hebben. Het zal lang duren voor we weer een normaal leven leiden.’’

Faillissementen
De banken verwachten ook een toename van het aantal faillissementen onder bedrijven. Zeker de kleinere bedrijven zullen het niet altijd redden. Bedrijven die geen reserves hadden voor de crisis hebben het moeilijk. Die komen vaak ook niet in aanmerking voor een krediet. Ook niet voor de lening met staatsgarantie.

Banken wijzen zo’n 20 tot 50 procent van de aanvragen van deze kleine ondernemers af. Ook bij andere aanvragers wordt kritisch gekeken. ,,We kijken of een onderneming voldoende terugbetaalcapaciteit heeft’’, zegt Kirsten Konst, directeur zakelijke kredietverlening bij de Rabobank. ,,Als die er niet is krijgt de ondernemer geen lening.’’

Dat betekent dat bedrijven die het al moeilijk hadden eerder failliet zullen gaan. De banken zijn daarom de stroppenpot al aan het aanvullen. ,,We hebben het al eerder gezegd. Veel zwakke bedrijven zullen het niet overleven en helaas zullen ook gezonde bedrijven omvallen’’, zegt Chris Buijink, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken.

Lees ook  Aangrijpende documentaire legt vreselijke ziekte van de zusjes Lotte en Roos vast

“Veel zwakke bedrijven zullen het niet overleven en helaas zullen ook gezonde bedrijven omvallen”.
Chris Buijink, NVB

Bedrijfsinvesteringen
De banken zien ook dat steeds meer bedrijfstakken de gevolgen van de crisis merken. ,,Tot voor kort waren de retail, horeca, toerisme en de zakelijke dienstverlening de sectoren die direct last hadden van de maatregelen om de verspreiding van het coronavirus in te dammen. Maar nu melden ook bedrijven uit de bouw en de industrie teruglopende orderportefeuilles’’, zegt Annemein Kolk, zakelijk directeur bij ING Nederland.

Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland melden dat steeds meer ondernemers het vertrouwen aan het verliezen zijn. Liefst 93 procent van de branches in Nederland merkt de gevolgen van de lockdown. Twee op de drie bedrijfstakken zeggen dat de omzet met meer dan 20 procent is gedaald, blijkt uit een groot onderzoek dat de werkgevers lieten uitvoeren.

En de situatie was in april slechter dan in maart, melden de ondernemers. Zes op de tien bedrijfstakken verwachten dat ze over drie maanden in grote problemen zitten als de situatie niet verbetert. De werkgevers wijzen op nog een andere verontrustende trend, de afname van de bedrijfsinvesteringen. Als bedrijven niet meer investeren betekent het dat ze straks ook niet optimaal kunnen profiteren als de groei weer aantrekt. Dat betekent dat de economische groei voor langere tijd achterblijft.

“De maatrege­len van de overheid verdoeze­len de werkelijk­heid”. 
Robert Jan Blom, faillissementsexpert

Werkgeversvoorman Hans de Boer waarschuwde daarom al dat de ernst van de crisis onderschat wordt. De meeste werknemers merken er nog niet veel van omdat de salarissen nog steeds worden uitbetaald. Maar voor ondernemers is duidelijk dat het de verkeerde kant op gaat.

Blom is het daar mee eens. ,,De maatregelen die het kabinet heeft genomen verdoezelen de werkelijkheid. Neem de 4000 euro die ondernemers krijgen. Dat geeft wat uitstel. Het is de taak van het kabinet om paniek te voorkomen. Dat gebeurt nu, maar de klap komt eraan.’’

Geen reserves
Hij wijst erop dat veel maatregelen uitstel van betaling behelzen, maar geen afstel. ,,De belasting moet uiteindelijk toch betaald worden. En de kredieten van de banken moeten ook worden terugbetaald.’’

Lees ook  WTF! was er met het gezicht van Patty Brard aan de hand gisteren bij RTL Late Night?

Ondanks alle maatregelen beginnen werknemers nu ook de gevolgen van de crisis te merken. De sluiting van een deel van de economie heeft ook zijn weerslag op de werkgelegenheid. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldde onlangs dat de werkgelegenheid in de eerste drie maanden van dit jaar is gestegen. Maar volgens economen bij ABN Amro, die dieper in de cijfers doken, is dat een vertekend beeld. In maart liep het aantal banen al met 17.000 terug, volgens de bank. Doordat januari en februari nog goede maanden waren qua groei van het aantal banen lijkt het nog mee te vallen met de werkgelegenheid.

,,En in de cijfers van het CBS zijn de zzp’ers niet meegenomen’’, zegt Blom. Ook onder zzp’ers zal het een slagveld worden vreest hij. ,,Van de 1 miljoen zzp’ers hadden 400.000 het al slecht voor de crisis. Die hebben nu vaak helemaal niets meer.’’

Dat is niet altijd volledig aan de crisis te wijden zegt Blom. ,,Veel ondernemers hebben nauwelijks of geen buffers opgebouwd. Die vallen als eersten om. Ik geef veel voorlichting aan startende ondernemers en zeg ze altijd dat ze een reserve moeten opbouwen. Je moet een balans vinden tussen investeren en reserveren.’’

Vaste baan
De coronacrisis maakt veel slachtoffers, maar dat is niet alleen maar slecht. Banken toetsen kredietaanvragen net zo streng als voor de crisis. Omdat meer bedrijven nu sneller in financiële problemen raken, vallen er eerder bedrijven af. Maar veel van die bedrijven hadden het anders ook niet gered. Alleen had de doodstrijd van die bedrijven dan langer geduurd. ,,Ik erger me aan bedrijven die na twee weken crisis al riepen dat ze in de problemen zaten. Dan heb je je zaakjes niet goed voor elkaar’’, meent Blom.

Datzelfde geldt voor zzp’ers, vindt Blom. ,,We hebben in Nederland meer dan een miljoen ondernemers op 17,5 miljoen mensen. Dat is wel heel erg veel. En veel van die zzp’ers zijn ook helemaal geen ondernemer. Ze zijn gedwongen zzp’er geworden omdat ze geen vaste baan konden vinden. Het zou goed zijn als die mensen weer gewoon teruggaan naar een vaste baan. Zo’n stap is ook niets om je voor te schamen.’’

Nederlandse onderzoekers stellen vast dat coronavirus ook cellen in darmwand kan infecteren

Ook in Nederland gevallen van nieuwe kinderziekte